Rondjes versus vierkantjes

Zoom, Teams of Meet: een strakke grid met vierkante vakjes, keurig naast elkaar. Iedereen even groot, iedereen even ver weg, iedereen even stil. Je wordt gedwongen lijdzaam te volgen. Weglopen of even een 1 op 1-tje is niet mogelijk. Je zit vast. Net als alle anderen.

En toch verwachten we dat zo'n setting energie oplevert.

Je omgeving stuurt je gedrag

In een fysieke ruimte voelen we het meteen. Een vergaderzaal met een lange tafel en een beamer aan de muur zegt: hier wordt gepresenteerd. Een kring van losse stoelen zegt: hier gaan we praten. Een foyer met statafels zegt: loop rond, maak contact. De inrichting bepaalt wat mensen doen, nog voordat iemand iets heeft gezegd.

In Teams of Zoom werkt dat precies zo. Je opent de link. Iedereen verschijnt strak in het raster. De vorm zegt: luister, wacht op je beurt, zit stil.

Wat een grid met je doet

In een grid is iedereen gelijk. Dat klinkt democratisch, maar het effect is het tegenovergestelde. Je ziet van iedereen evenveel, maar je bent met niemand echt in contact. Er is geen dichtbij, geen veraf. Je kunt niet even met twee mensen apart gaan staan. Je kunt niet met je lichaam laten zien dat je ergens bij wilt zijn. De enige manier om te laten merken dat je er bent, is je microfoon openzetten. En dat doet bijna niemand.

En dan is er nog de ruis. In een grid brengt elke deelnemer een eigen visuele wereld mee. Je keuken, je boekenkast, de kat, het licht dat niet meewerkt. Geen gedeelde context, geen gezamenlijke omgeving die richting geeft aan het gesprek.

Wat er verandert als je kunt bewegen

Er bestaan online omgevingen waarin je niet vastzit in een vakje. Waarin je als rondje door een gedeelde ruimte beweegt, zelf bepaalt waar je naartoe gaat, dichter bij iemand kunt gaan staan of juist even afstand kunt nemen. Waarin je stem zachter wordt als je verder weg loopt, net als in het echt.

Dat verandert het gedrag van iedereen. In een grid wacht je. In een open ruimte beweeg je. En dat verschil bepaalt of je een gesprek krijgt of een uitzending. In een grid stelt één iemand een vraag. In een ruimte ontstaan vijf gesprekken tegelijk. Mensen haken ergens aan, luisteren even mee, lopen door naar een ander groepje. Ze maken micro-keuzes, net als op een fysiek event. En die keuzes maken het verschil tussen een meeting en een plek.

Gedeelde ruimte in plaats van individuele ruis

In een ruimte waar iedereen rondloopt als rondje, deel je meer dan je inbrengt aan ruis. Je gezicht is klein, je achtergrond ook. Wat groot is, is de gedeelde ruimte. En die kun je volledig toespitsen op wat je aan het doen bent. Een strategiesessie krijgt een andere achtergrond dan een borrel. Een onboarding ziet er anders uit dan een heisessie. De omgeving brengt sfeer mee én functionele structuur. Je ziet waar de break-outs zijn, waar de plenaire ruimte is, waar de koffiehoek zit.

In een grid is de omgeving neutraal. In een ontworpen ruimte is de omgeving onderdeel van het ontwerp.

Wanneer een grid werkt en wanneer niet

Een grid werkt prima als je wilt zenden. Een presentatie, een update, een aankondiging. 1:1 werkt ook prima. Tot een persoon of acht kom je er vaak nog mee weg, omdat de groep klein genoeg is om sociale druk te voelen. Maar zodra je verwacht dat mensen met elkaar in gesprek gaan, zodra de groep groter wordt, werkt de vorm tegen je.

Zit of loop

Laat het startpunt dus niet zijn welke tool je gebruikt, als je een online bijeenkomst organiseert voor een wat grotere groep. De eerste vraag is: wil ik dat mensen zitten en luisteren, of wil ik dat ze bewegen en elkaar spreken? Dat antwoord bepaalt de vorm. En de vorm bepaalt wat er gebeurt.

Meer weten?

Lees ook onze blog over het verschil tussen online beheersen en benutten, of laat je inspireren door onze andere blogs.

PS. Wij werken met SpatialChat, een online omgeving die werd gebouwd in coronatijd door iemand die online cocktails wilde drinken met vrienden. Niet vergaderen, niet presenteren. Gewoon samenzijn, en weglopen bij een gesprek als je er geen energie meer voelt. Die oorsprong voel je terug in hoe het werkt. Benieuwd? Boek een kennismaking en we laten het je zien.